NHÂN DÂN VIỆT NAM.ORG
TIẾNG NÓI CỦA MỘT SỐ NGƯỜI VIỆT YÊU NƯỚC TRONG NUỚC VÀ HẢI NGOẠI VẬN ĐỘNG TOÀN DÂN QUYẾT TÂM
CÓ NGÀY VUI ĐẠI THẮNG VIỆT NAM III LÀ ĐẬP TAN ÂM MƯU DBHB CỦA ĐẾ QUỐC MỸ, GIẢI TRỪ VÀ GIẢI HOẶC
GIẶC ÁO ĐEN VATICAN – GIẶC ÁO ĐEN BẢN ĐỊA – GIẶC TIN LÀNH

    Giới thiệu một số website:

   * Cong San
   * Nhan Dan
   * Cong An
   * Cong An N.D.
   * Quan Doi N.D
   * Lao Dong
   * Thanh Nien
   * Tuoi Tre
   * Saigon G, P.
   * VNA Net
   * Voice of V.N.
   * www.chuyenluan.com
   * www.duoctue.org
   * www.khuongviet.net
   * www.nguoivietyeunuoc.org
   * www.nguyentua.com
   * www.dongduongthoibao.net
   * www.dongduongthoibao.com
   * home.comcast.net/~charlieng


   

Nhà văn Nguyễn Đắc Xuân một chứng nhân của những năm sáu mươi ở Huế


Flag of Vietnam.svg  

 

QUỐC KỲ VIỆT NAM : Có những người Việt, v́ lư do nào đó, nói đến Quốc Kỳ Việt Nam, cờ đỏ sao vàng gọi là lá cờ máu. Tôi không hiểu họ muốn ǵ? Chắc là qua hận thù bởi thua chạy, mất quyền lợi và nhất là ‘đặc ân’ làm bù nh́n cho Mỹ....click đọc thêm: QUỐC KỲ-QUỐC HIỆU-QUỐC CACờ Đỏ Sao Vàng – Cờ Vàng Ba Que

 

Cờ Tam Vị Nhất Thể

Chúa Cha – Chúa Con – Chúa Thánh Thần

BÀN VỀ “CỜ BA QUE” BỊ TREO DƯỚI "ĐÍT" CỜ MỸ Ở IRAQ:Trên mạng www.cva646566.com/IRAQ/index. h́nh cờ vàng ba sọc “cờ ba que” treo dưới “đít” cờ Mỹ. Và đứng phía dưới là Đại Úy Quân Lực Mỹ Michael Đỗ. Một số người thấy h́nh ấy đă hồ hỡi khoe cờ vàng ngăo nghễ tung bay. Có phải như vậy không? Có thật như vậy không?....

VÀI NÉT VỀ “CỤ HỒ” Viết về một nhân vật có tầm vóc quốc tế như Hồ Chí Minh có thể nói là không dễ. Đối với những người thuộc giới Chống Cộng Cực Đoan [CCCĐ] hay Chống Cộng Cho Chúa [CCCC], viết theo cảm tính thù hận Quốc Gia chống Cộng, hay Công Giáo chống Cộng, trong khi thực sự không hiểu, không biết ǵ về Hồ Chí Minh th́ rất dễ, v́ muốn viết sao cũng được. Đưa ra những chi tiết lặt vặt, cộng với xuyên tạc, dựng đứng v..v.. nhằm “ám sát tư cách cá nhân” (character assassination), bằng những từ tục tĩu, hạ cấp v..v.. cho hả ḷng thù hận, th́ có lẽ ai viết cũng được, không cần đến trí tuệ, không cần đến kiến thức, không cần đến tŕnh độ, và không cần đến liêm sỉ...

 

Vào Google “LÊ DUẨN” bạn sẽ đọc

mấy trăm bài và h́nh “cha già Lê Duẫn”

TUYỂN TẬP CHA GIÀ LÊ DUẨN (KỲ I) & (KỲ II) Là đảng viên thuộc lớp đầu của Đảng, đồng chí Lê Duẩn, thường được gọi bằng cái tên Anh Ba, là một trong những học tṛ xuất sắc nhất của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, là một nhà lănh đạo lỗi lạc, một nhà chiến lược kiệt xuất, một trí tuệ lớn của cách mạng trong thế kỷ XX....

 

Vào Google “LÊ ĐỨC THỌ” bạn sẽ đọc

mấy trăm bài và h́nh “cha già Lê Đức Thọ”

Những Mẩu Chuyện Bên Lề Hội Nghị Paris: Chưa bao giờ người ta thấy cố vấn Lê Đức Thọ nổi nóng như buổi sáng hôm đó. Ông trút hàng loạt những từ như "lừa dối", "ngu xuẩn", "tráo trở","lật lọng"…lên đầu ông Kissinger, khiến ông này không nói được ǵ cả...

 

VỀ ĐỊNH HƯỚNG XĂ HỘI CHỦ NGHĨA Theo Nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành T.Ư Đảng Đỗ Mười, ngày nay, có không ít người dao động, phai nhạt lư tưởng cách mạng, với nhiều dạng biểu hiện khác nhau: có người ngượng ngùng khi nói "chủ nghĩa xă hội" hoặc khi nói "định hướng xă hội chủ nghĩa; có người nói một đằng làm một nẻo; thậm chí có người biện hộ, ca ngợi một chiều chủ nghĩa tư bản, trong khi phản bác, bôi nhọ và gieo rắc nghi ngờ về chủ nghĩa xă hội... Nguyên nhân dẫn đến sự dao động này có nhiều và rất phức tạp.....

 

TẠ TỐN BẠCH MAO THỦ TƯỚNG VƠ VĂN KIỆT …Tôi không ngờ, Ngài Thủ tướng Vơ Văn Kiệt dám làm qua mặt Đảng và nhất là Ngài vi phạm nguyên tắc sơ đẳng hành chánh, mà Ngài đứng đầu ngành Hành Chánh Nhà Nước. Tôi (NQT), chỉ ngờ thôi, có lẻ Ngài đă cấu kết ngoại bang, không thể nào tin được.....

 

* VÀI NÉT VỀ CHÍ SĨ ANH MINH “CỤ DIỆM”: Chính Nghĩa Đệ I Việt Nam Cộng Ḥa

...Thành tích của ông trong thời Pháp thuộc không lấy ǵ làm sáng sủa, chưa kể ông thuộc ḍng họ ba đời làm Việt Gian. Thành tích “yêu nước” nổi bật nhất của ông là trong thời Pháp thuộc, khi làm Tri Phủ Ḥa Đa, ông đă dùng đèn cầy đốt hậu môn của những người yêu nước chống Pháp để tra khảo....

 

* VIỆT NAM MÁU LỮA QUÊ HƯƠNG TÔI: Hoành Linh Đỗ Mậu

* CUỘC CÁCH MẠNG 01-11-1963 - HOÀNH LINH ĐỖ MẬU

* DỤ SỐ 10 – NGÀY 6/8/1950

* NGÔ Đ̀NH KHẢ LÀ AI?

* D̉NG HỌ BA ĐỜI LÀM VIỆT GIAN Ngô Đ́nh Thục

* NGHỈ G̀ VỀ HAI D̉NG HỌ THÔNG GIA Ở HUẾ

* BA CÁI CHẾT SAU NỬA THẾ KỶ

* Vụ Hà Thúc Kư Mưu Sát Ngô Đ́nh Diệm Năm 1957

* CẦN LAO CÔNG GIÁO....PHẤT CỜ PHẢN QUỐC PHỤC NGÔ

* MẠN ĐÀM NGUYỄN GIANG - BÙI TÍN - NGUYỄN XUÂN PHONG

* Bà Quả Phụ Trịnh Minh Thế Nói Chuyện... Ngô Đ́nh Diệm Giết Tướng Trịnh Minh Thế

* KHU BIỆT GIAM CHÍN HẦM....TAM ĐẠI VIỆT GIAN D̉NG HỌ NGÔ Đ̀NH

* TAM ĐẠI VIỆT GIAN NGÔ Đ̀NH DIỆM CÓ ĐỨA CON TRAI?

* KHẨU CUNG: PHAN QUANG ĐÔNG

* Vụ Hành Quyết Ông Ngô Đ́nh Cẩn 1964 Trịnh Quốc Thiên

* Sự Thật Sau Cái Chết Của Ông Ngô Đ́nh Cẩn

 

 

Tin tức - Tài liệu - Lịch sử

Sự kiện Việt Nam - Thế giới

 

Tin Thế Giới & Việt Nam

 

Cuộc Đời Cách Mạng Tổng Thống Hugo Chavez

Cuộc Đời Và Sư Nghiệp Tổng Thống Saddam Hussen

Hồ Chí Minh & Đảng CSVN

Tam Đại Việt Gian Ngô Đ́nh Điệm

Những Tài Liệu Và Kiện Lịch Sử Cách Mạng Miền Nam 1/11/63

Những Siêu Điệp Viên LLVT

Sự Thật GHPGVNTN “Vơ Lan Ái” Ăn Phân T́nh Báo Mỹ NED

Hiễm Họa Giặc Áo Đen La Mă

Đại Thắng Mùa Xuân 30/4/75

“Lính Đánh Thuê” QĐVNCH

Lột Mặt Nạ DBHB Của NED

 

 

Tony Blair picture 1811810

Lê Hồng Phong

* Những Bạo Chúa, 100 Tên Chuyên Quyền Và Độc Tài Ác Nhất Trong Lịch Sử Những người muốn hạ bệ Hồ Chí Minh để vinh danh “chí sĩ” Ngô Đ́nh Diệm của họ nhân dịp 1/11 th́ hăy kiếm đọc cuốn “Những Bạo Chúa, 100 Tên Chuyên Quyền và Độc Tài Ác Nhất Trong Lịch Sử” (Tyrants, History’s 100 Most Evil Despots and Dictators) của Nigel Cawthorne, Barnes & Noble, NY, 2004,....

<> Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng Sẽ Đến Thăm Giáo Hoàng Bé-Nơ-Đít-To XVI

<> Việt Nam Sẵn Sàng Thả Tức Khắc Việt Gian Phản Loạn DBHB: Lư-Đài-Quân...Qua Mỹ

<> Những Bạo Chúa, 100 Tên Chuyên Quyền Và Độc Tài Ác Nhất Trong Lịch Sử

<> Nhà Nước Cách Mạng Việt Nam Sẽ Lấy Đất Nhiều Nhà Thờ Trả Lại Cho PGVN

<> Phật Giáo Việt Nam Đang Tiến Hành Lấy Lại Đất Những Nhà Thờ Xây Trên Đất Chùa

 

Lê Hồng Phong

Hoàng Linh Đỗ Mậu  

Hoàng Nguyên Nhuận

Trần Chung Ngọc

 Giuse Phạm Hữu Tạo  

Nguyễn Mạnh Quang

Charlie Nguyễn

Nguyễn Đắc Xuân

Nhân Tử Nguyễn Văn Thọ

Thân Hữu

Báo Trong Nước & Hải Ngoại

 

 

Trang Nối Kết

 

 

Websites trong nước

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Websites hải ngoại

 

* "BOM ÁP NHIỆT" DƯƠNG NGUYỆT ÁNH

Mỹ gọi kháng chiến quân Ả Rập tự chế bom giết quân Mỹ xâm lược là quân khủng bố Nhân loại và dân Ả Rập gọi Dương Nguyệt Ánh, canh cải bom áp nhiệt giết dân Ả Rập là ǵ nhỉ?....

 

* VIETNAM WHY DID WE GO? Việt Nam: V́ Sao Chúng Ta Đă Đi? (CHƯƠNG I - II - III) Sự đ̣i hỏi của họ đă được hỗ trợ bởi các yêu cầu tương tự từ Vatican muốn giúp Pháp ngăn chặn Việt Nam trở thành Cộng sản. Tuy vậy sau khi Pháp thất bại, và Cộng sản cầm quyền ở miền Bắc Việt Nam, Vatican và quân đội và các nhóm Ca-tô tại Capitol Hill, hồi phục lại các hoạt động của họ với mức độ quyết liệt hơn, và qua đó mà một chính sách cấp tiến mới rốt ráo đă được công thức hóa và thông qua. Chính sách mới thật trơ trẽn. Vatican và Hoa Kỳ đă đồng quyết định ngăn ngừa Nam Việt Nam tổ chức cuộc bầu cử như đă hứa theo Công bố Geneva.... Hoa Kỳ đă thay Pháp nhận nhiệm vụ quân sự tại Nam Việt Nam. Pháp đă đồng ư rút toàn bộ khỏi nước này, tuy vậy về mặt lư thuyết th́ Pháp c̣n ở lại Nam Việt Nam hai năm nữa..... (CHƯƠNG IV) - (CHƯƠNG V - VI - VII) - (CHƯƠNG VIII - IX) - (CHƯƠNG X - XI - XII) - (CHƯƠNG XIII - XIV)

 

* Nữ Anh Hùng Susanna Maiolo Của Thế Kỷ 21 Đánh Gục Giáo Hoàng Benedict XVI Một người phụ nữ “đơn thương độc mă” kéo ngă một giáo hoàng và làm Hồng y Roger Etchegaray, người vừa tham dự dịp lễ khai mạc năm thánh của Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam hôm 24-11 vừa qua, cùng ngă và bị gẫy xương đùi dù cho Giáo hoàng được các hồng y và linh mục phụ tế cùng nhiều vệ sĩ bảo vệ hộ tống. Điều này nói lên được “Chúa quan pḥng” chỉ là một cách nói để tạo ra một thứ mầu nhiệm không thật, để xây dựng một h́nh ảnh mang màu sắc huyền bí mà thôi....

 

* DẸP BẠO LOẠN Ở QUỲNH LƯU ..ông Phan Quan Đông, người chỉ huy một cơ quan T́nh Báo Tối Mật của Quốc Gia, với những Điệp Vụ phía Bắc vĩ tuyến 17....một bông Hồng hiếm quư của T́nh Báo miền Nam....Đạo diễn chính vụ nhân dân Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An nổi dậy chống chính quyền Miền Bắc vào năm 1956 là một thí dụ điển h́nh công tác và nhiệm vụ của cơ quan này....( tr 6 – tr 7 Liên Thành Biến Động Miền Trung)

 

* SỰ NGHI NGỜ TẤT YẾU Quyết định gia hạn một năm lệnh trừng phạt chống Cu-ba mà Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma kư hôm 14-9-2009 dường như đă làm tiêu tan hy vọng về sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của Mỹ nói chung và với Cu-ba nói riêng...

 

* QUYẾT ĐỊNH ĐỊNH PHI LƯ BẤT CHẤP ĐẠO LƯ Thật trớ trêu, chưa đầy một tuần sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ công bố báo cáo t́nh h́nh nhân quyền ở 190 nước năm 2008, phê phán hàng loạt nước, bao gồm cả Việt Nam “vi phạm nhân quyền”, th́ Ṭa án tối cao Mỹ lại ra một quyết định xâm phạm một trong những quyền cơ bản nhất của con người – quyền được công lư bảo vệ....

 

* Tổng Tham Mưu Trưởng Quân Đội Sài G̣n Cao Văn Viên: Lời Thú Nhận Muộn Màng Cao Văn Viên viết: Xin đừng xem những lời của tôi là lịch sử. Mỗi người giải thích sự thật theo lối riêng… Định kiến làm cho lịch sử sai lệch. Tôi chỉ tâm t́nh với ḷng thành…”. ...đọc tiếp

* SADDAM HUSSEIN HAY TRỤC MA QUỶ BUSH CON-TONY BLAIR-JOHN HOWARD AI BỊ TREO CỔ? Không ǵ kịch tính hơn lúc vị chánh án tuyên án tử h́nh, Saddam tức giận lên án ông này cùng cả ṭa án là tay chân của những kẻ chiếm đóng, kẻ thù của Iraq và Ngài Saddam Uy Dũng hùng hồn bất khuất, hiệu triêu nhân dân và kháng chiến quân Iraq rằng:

 

* “Tôi đă dành cả đời chiến đấu với những kẻ ngoại xâm”

* “ Tôi hủy hoại những kẻ xâm lược và người Ba tư và tôi hủy hoại kẻ thù của Iraq….và tôi biến Iraq từ nghèo khó thành giàu có”

* “Đây là kết thúc của tôi…đây là kết thúc của cuộc đời tôi. Nhưng tôi bắt đầu cuộc đời ḿnh như một người chiến đấu và một dân quân chính trị - v́ vậy cái chết không làm tôi sợ”Click đọc: VĨ NHÂN TỔNG THỐNG SADDAM HUESSEN....LĂNH ĐẠO KHÁNG CHIẾN QUÂN IRAQ

 

* CHÍNH PHỦ MỸ ĐĂ TIẾN HÀNH VỤ TẤN CÔNG 11/9?

5 năm sau vụ tấn công khủng bố 11/9, nhiều người vẫn nghi ngờ nguyên nhân dẫn tới sụp đổ toà Tháp đôi mà Uỷ ban điều tra 11/9 của Mỹ đưa ra. Họ cho rằng Trung tâm thương mại thế giới đă bị chính chính phủ Mỹ đánh sập bằng bom gài từ bên trong toà nhà....

 

* Những Lập Luận Trái Chiều Về Vụ 11/9 Ngay sau khi vụ hai toà nhà ở Trung tâm Thương mại thế giới bị phá sập vào ngày11/9/2001, đă có nhiều ư kiến tỏ ra nghi ngờ về sự thật của vụ khủng bố mà chính quyền Mỹ cho là của tổ chức Al-Qaeda chủ mưu. Một vụ khủng bố lớn đă có tác động đến cục diện chính trị của nhiều quốc gia…v́ thế không ít ư kiến cho rằng, đây là “sản phẩm” của CIA, nhằm tạo cớ cho Mỹ tấn công Afghanistan

 

* QUYẾT ĐỊNH ĐỊNH PHI LƯ BẤT CHẤP ĐẠO LƯ Thật trớ trêu, chưa đầy một tuần sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ công bố báo cáo t́nh h́nh nhân quyền ở 190 nước năm 2008, phê phán hàng loạt nước, bao gồm cả Việt Nam “vi phạm nhân quyền”, th́ Ṭa án tối cao Mỹ lại ra một quyết định xâm phạm một trong những quyền cơ bản nhất của con người – quyền được công lư bảo vệ.... 

 

 

 

 

 

 

Nguyễn Đắc Xuân

 

Nhà văn Nguyễn Đắc Xuân

một chứng nhân của những năm sáu mươi ở Huế

 

           

    Ngày nay, đề cập đến vấn đề nghiên cứu Huế, người ta thường nhắc đến nhà văn-nhà nghiên cứu Huế Nguyễn Đắc Xuân (sinh năm 1937 tại Huế). Bởi thế Nhà xuất bản Trẻ đă đặt cho ông viết bộ sách “trường thiên” Hỏi đáp về Triều Nguyễn và Huế xưa (đă in 6 tập và c̣n nhiều tập nữa). Ông Xuân đă có công nghiên cứu làm rơ Thời niên thiếu của Bác Hồ ở Huế; Dấu tích lăng mộ vua Quang Trung ở Huế; thời gian 4 ông vua Nguyễn bị đày và sống lưu vong ở nước ngoài Hàm Nghi, Thành Thái, Duy Tân và Bảo Đại. Ng̣ai ra ông c̣n viết hàng chục đầu sách về triều Nguyễn và Huế xưa. Tác phẩm mới nhất của ông được bạn đọc quan tâm là cuốn Trịnh Công Sơn có một thời như thế (Nxb Văn Học và Trung tâm Nghiên cứu Quốc Học xuất bản, 3.2003). Ông cũng là một nhà báo chống tiêu cực nổi tiếng và được Giải nhất báo chí Toàn quốc năm 1997.v.v. Tuy nhiên, trong bài phỏng vấn dưới đây chúng tôi không hỏi Nguyễn Đắc Xuân với những ǵ nêu trên mà hỏi ông với tư cách là một chứng nhân - một người trong cuộc của những sự kiện lịch sử lớn nhất của Huế trong thập niên 60 của thế kỷ XX.

 

    Dương Minh Long - Có người mách với tôi, muốn biết chuyện tranh đấu ở Huế những năm 60 của thế kỷ XX th́ hỏi ông. Ông cho biết v́ sao người ta lại bảo như thế ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Chuyện tranh đấu ở Huế những năm 60 của thế kỷ trước có 3 sự kiện lớn: 1. Cuộc vận động của Phật giáo chống chế độ Ngô Đ́nh Diệm kỳ thị tôn giáo năm 1963; 2. Cuộc tranh đấu của đồng bào và sinh viên học sinh chống Mỹ-Thiệu-Kỳ đ̣i ḥa b́nh tự quyết dân tộc năm 1966 và 3. Cuộc tấn công và nổi dậy của Mặt trận Giải phóng Huế giữa ngày tết Mậu Thân 1968.  Có lẽ người ta biết tôi vừa là người trong cuộc vừa là người đă sưu tầm tư liệu nghiên cứu cả 3 sự kiện quan trọng ấy nên người ta bảo thế chăng ?

   

    a) 1963

 

    Dương Minh Long .- Ông cho biết ông đă tham gia cuộc vận động của Phật giáo năm 1963 trong trường hợp nào và ông giữ vai tṛ ǵ trong cuộc vận động đó  ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- Tôi vào Đại học Văn khoa Huế năm 1961 và vào Đại học Sư phạm Huế năm 1962. Các thầy tôi phần lớn là linh mục hoặc tín đồ Thiên Chúa giáo. Trong trường lại có Đoàn Sinh viên Công giáo hoạt động rất mạnh, mọi sinh họat của sinh viên đều mang màu sắc Thiên chúa giáo. Vốn xuất thân trong một gia đ́nh theo đạo Phật, nên tôi thấy không hội nhập được với đời sống sinh viên Huế lúc ấy. Biết thế, anh Vĩnh Kha - học cùng khoa với tôi, rủ tôi vào Đoàn Sinh viên Phật tử mới được thành lập vào trung tuần tháng 3/1963. Tôi tham gia và được sinh hoạt trong Ban Văn hóa xă hội của Đoàn sinh viên Phật tử Huế. Chẳng bao lâu sau, xảy ra việc Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm cấm treo cờ Phật giáo trong ngày Phật Đản (rằm tháng Tư  Phật lịch 2507). Sinh viên luật khoa trong Đoàn sinh viên Phật tử tố cáo rằng: chính quyền Ngô Đ́nh Diệm làm như thế là kỳ thị tôn giáo, vi phạm nhân quyền – những quyền làm người đă được ghi trong Hiến chương Nhân quyền Liên Hiệp Quốc. Lần đầu tiên trong đời tôi nghe nói đến vấn đề vi phạm nhân quyền. Tiếp đến xảy ra vụ Chính quyền Diệm đàn áp đồng bào Phật tử đẫm máu ở Đài Phát thanh Huế làm cho 8 em nhỏ chết tại chỗ và hàng trăm người khác bị thương quằn quại trong vũng máu …Thế là tôi dấn thân vào cuộc tranh đấu chống chế độ độc tài gia đ́nh trị Ngô Đ́nh Diệm do Giáo hội Phật giáo lănh đạo. Công việc của tôi là thu thập tin tức tranh đấu và dư luận quốc tế trên báo chí và Đài Phát thanh ngoại quốc làm thành bản tin in Ronéo phát cho đồng bào. Những khi có biểu t́nh, tuyệt thực của sinh viên th́ tôi tham gia.

 

    Dương Minh Long .- Sự kiện 1963 có ư nghĩa ǵ đối với bản thân ông và bạn bè lứa tuổi ông ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Nhờ tham gia cuộc vận động của Phật giáo năm 1963 mà tôi từ một sinh viên nghèo lăng đăng với những vần thơ lăng mạn đă trở thành một sinh viên tranh đấu yêu nước và cuối cùng đi theo Cách mạng. Đó là một bước ngoặt rất quan trọng của đời tôi. Và, có lẽ với nhiều bạn bè lứa tuổi tôi như các anh chị Hoàng Phủ Ngọc Tường (sinh viên Văn khoa), Hoàng Phủ Ngọc Phan (sinh viên Y khoa), Trần Quang Long (sinh viên Sư phạm), Nguyễn Thiết (sinh viên  Luật khoa), Phạm Thị Xuân Quế (sinh viên Y khoa), Lê Minh Trường (sinh viên  Mỹ thuật), Thái Thị Ngọc Dư (sinh viên Văn khoa).v.v. cũng thế.

 

    Dương Minh Long.- Cuộc vận động của Phật giáo chống chế độ Ngô Đ́nh Diệm đến nay vừa đúng 40 năm (1963-2003). Mỗi lần nhắc đến sự kiện ấy ông nghĩ ǵ ? 

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- Cuộc vận động của Phật giáo chống chế độ Ngô Đ́nh Diệm đă diễn ra cách đây 42 năm (1963-2035)– một độ lùi đủ để cho ta có một cái nh́n khách quan và thấy được vai tṛ lịch sử của nó. Theo tôi, cuộc vận động ấy đă: 

 

    1. Góp thêm vào truyền thống đấu tranh yêu nước của dân tộc ta một biện pháp đấu tranh mới – đấu tranh bất bạo động. Với ngọn lửa tự thiêu của Ḥa thượng Thích Quảng Đức (11.6.1963) và  các tăng sĩ Thích Thanh Tuệ, Thích Tiêu Diêu ở Huế.v.v. đă làm rúng động lương tâm của loài người. Phương pháp đấu tranh ấy rất bất ngờ đối với chế độ Diệm do đó chế độ Diệm không đối phó được để có thể tiếp tục giữ cho cái ghế Tổng thống của Diệm khỏi bị nghiêng đổ;

 

    2. Mở ra phong trào đấu tranh yêu nước ở các đô thị miền Nam Việt Nam suốt từ 1963 cho đến ngày thống nhất đất nước 4.1975; h́nh thành lực lượng thứ 3 ở Sài G̣n và các đô thị lớn ở miền Nam Việt Nam, chế ngự bớt sự độc tài chạy theo ngọai bang của các thế lực chính trị do Mỹ dựng lên từ sau ngày chế độ Ngô Đ́nh Diệm cáo chung. Lực lượng thứ 3, trong một số hoàn cảnh cụ thể đă là lực lượng hợp pháp của Cách mạng miền Nam;

 

    3. Đẩy người Mỹ và quân đội Việt Nam Cộng Ḥa phải triệt hạ chế độ Diệm - một chế độ chính trị phản động nguy hiểm nhất trong lịch sử Việt Nam: Chế độ Diệm thực hiện lư thuyết “cần lao nhân vị” cóp nhặt từ chủ nghĩa nhân vị (personnalisme) của Mounier để triệt tiêu dần tinh thần dân tộc Việt Nam; chế độ được Hồng y Giáo chủ Spellman và người Mỹ tạo lên và nuôi dưỡng để làm “tiền đồn chống Cộng ở Đông Nam Á”; núp dưới chiêu bài chống Cộng, chế độ Diệm triệt hạ tất cả những thế lực chính trị không ăn cánh; đưa dân chúng trong các làng xă vào ấp chiến lược, hủy bỏ hết cái văn hóa làng xă đă ăn sâu vào tâm hồn Việt Nam hàng ngàn năm, thay thế cái đ́nh làng truyền thống bằng các Nhà nguyện, Nhà thờ Thiên Chúa giáo, người dân trở thành dân quân – làm nhiệm vụ của người lính mà không có lương; dân trong các đô thị phải vào các tổ chức như Đảng Cần lao nhân vị, Phong trào cách mạng quốc gia, Thanh niên cộng ḥa, Phụ nữ liên đới v.v. do anh em nhà họ Ngô làm thủ lĩnh; chế độ lại được Mỹ tổ chức cho một quân đội được huấn luyện và trang bị vũ khí vào loại hiện đại nhất vùng Đông Nam Á lúc đó. Một chế độ được tổ chức và yểm trợ từ bên ngoài như thế th́  dân chúng bị áp bức trong nước không dễ ǵ đứng lên đấu tranh lật đổ nó được nếu không phải người Mỹ và quân đội do Mỹ lập nên;

 

    4. Sau chế độ Ngô Đ́nh Diệm cáo chung, hệ thống “Ấp chiến lược” bị xóa bỏ, gián tiếphỗ trợ cho các cuộc “dồng khởi ” ở nông thôn miền Nam Việt Nam. Nếu c̣n chế độ Ngô Đ́nh Diệm và c̣n hệ thống “Ấp chiến lược” th́ Cách mạng Việt Nam khó có vùng nông thôn để chuẩn bị cho chiến dịch Mậu Thân 68 và cũng khó hoàn thành được việc thống nhất đất nước vào năm 1975.

 

    Dương Minh Long.- Gần đây có dư luận cho  rằng chế độ Ngô Đ́nh Diệm bị Mỹ lật đỗ v́ người Mỹ sợ anh em Diệm bắt tay với cụ Hồ ở miền Bắc. Ông có biết dư luận đó chưa ? Nếu  đă …th́ ông cho biết ư kiến của ông.

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- Tôi biết có dư luận đó và cũng đă đọc một số bài do nhóm người đang vận động “phục hồi tinh thần Ngô Đ́nh Diệm” ở Mỹ hiện nay viết về đề tài đó. Với tư cách là một người nghiên cứu lịch sử, tôi xin được trả lời câu hỏi này bằng một bài nghiên cứu sẽ đăng trên báo chí trong một dịp khác. Ở đây tôi chỉ có mấy ư kiến nhỏ với cái nh́n của một độc giả b́nh thường như sau:

 

    Người Mỹ có sợ anh em Diệm bắt tay với Cụ Hồ ở miền Bắc không ? Chế độ Diệm do Mỹ dựng lên, Mỹ là “Đồng Minh” thân thiết nhất của Diệm. Từ sau ngày nổ ra cuộc vận động Phật giáo, giữa chế độ Diệm và người Mỹ nảy sinh một vài mâu thuẩn về sách lược đối với Phật giáo. Trong lúc đó chế độ Diệm với Nhà nước xă hội chủ nghĩa của Cụ Hồ ở miền Bắc sau 9 năm “diệt Cộng” đă mâu thuẫn đến đô  “có mầy không tau” hoặc “có tau không mầy”. Vậy, trong lúc đương đầu với cuộc vận động của Phật giáo, anh em ông Diệm có thể xóa bỏ hận thù lên trên đến đỉnh điểm với chế độ của Cụ Hồ để quay lại chống Mỹ không? Điều đó khó có thể xẩy ra. Và, dù kém cỏi đến đâu anh em ông Diệm cũng dư biết bất cứ một sự thay đổi nào về chiến lược mà không được Mỹ (cụ thể CIA) ủng hộ th́ cũng không thể xẩy ra. Hơn nữa, giả như anh em ông Diệm muốn bắt tay với Cụ Hồ th́ chính cái bộ máy sống nhờ vào “lư tưởng chống Cộng” dưới quyền hai ông cũng sẽ giết hai ông trước khi CIA lật đổ hai ông. Cho đến nay, chuyện cũ đă xẩy ra 40 năm thế mà những gia nhân của hai ông vẫn c̣n đeo đuổi việc chống Công ở nước ngoài một cách gay gắt huống chi thời ấy! Do đó dư luận về chuyện anh em ông Diệm muốn bắt tay với Cụ Hồ chỉ là một luân điệu do anh em ông Ngô Đ́nh Diệm tung ra để làm chantage* (Hù dọa bêu xấu) với dư luận quần chúng Mỹ mà thôi. Mấy năm nay trở lại đây, nhóm “phục hồi tinh thần Ngô Đ́nh Diệm” ở Mỹ hâm nóng lại luận điệu đó để có một chút phấn son “tự chủ dân tộc” cho vị “lănh tụ anh minh” của họ. Chuyện đó đối với Mỹ chỉ là chuyện dư luận nhỏ chưa đáng để Mỹ phải ra tay tổ chức đảo chính hai ông.

 

    Dương Minh Long.- Thế theo ông ai đă chủ trương giết hai anh em ông Diệm?

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Vấn đề này phải viết cả một công tŕnh nghiên cứu mới giải đáp được một cách khoa học. Song ở đây tôi trả lời ông với kiểu suy luận của một độc giả b́nh thường như sau: Như báo chí trong mấy chục năm qua đă viết và hồi kư của các tướng lănh đă tham gia cuộc “Cách mạng 1.11.1963” đều nhất trí  “người nổ súng giết anh em ông Ngô Đ́nh Diệm là Đại úy Nguyễn Văn Nhung” – người cận vệ tín cẩn nhất của ông Dương Văn Minh. V́ sao ông Dương Văn Minh lại cử Nguyễn Văn Nhung – đi đón anh em ông Diệm từ Nhà thờ Cha Tam về Tổng Tham mưu mà lại không cử một người nào khác ? Sau khi giết hai anh em ông Diệm xong, Nguyễn Văn Nhung trở về Tổng Tham mưu không hề bị ông Dương Văn Minh khiển trách ǵ cả và ngược lại Đại úy Nhung được lên lon Thiếu tá. Điều đó chứng tỏ việc Nguyễn Văn Nhung giết anh em ông Diệm là thi hành một mệnh lệnh chứ không phải là một hành động trả thù cá nhân. Lúc ấy nếu không có lịnh của ông Dương Văn Minh th́ Nguyễn Văn Nhung hay bất cứ một tướng lănh nào trong “Hội  đồng Quân nhân Cách mạng” cũng không dám sờ đến cái gót chân của anh em ông Diệm chứ đừng nói chi đến chuyện thóa mạ, hành hung hay giết hai ông.    

 

    Theo tôi, ông Dương Văn Minh quyết định giết anh em ông Diệm là v́ ông Minh hiểu rơ bản chất phản động cực kỳ nguy hiểm của anh em ông Diệm, và cũng hiểu rơ các thế lực đứng sau hai ông cho nên “nhổ cỏ phải nhổ cho sạch gốc”. Và không những quyết định giết Ngô Đ́nh Diệm, Ngô Đ́nh Nhu, qua năm 1964, với tư cách Quốc trưởng ông Dương Văn Minh c̣n bác luôn đơn xin ân xá của Ngô Đ́nh Cẩn trong lúc nhiều tướng lănh có quyền lực khác đang muốn cứu Ngô Đ́nh Cẩn. Lúc đầu có một số người chống Diệm cho rằng, việc giết 3 anh em nhà họ Ngô như thế là “quá tả” nhưng dần dần họ thấy rơ nếu để anh em ông Diệm sống và ra nước ngoài th́ các ông ấy sẽ được các thế lực thù địch Việt Nam giúp đỡ để quay lại “phục thù dân tộc” một cách khủng khiếp hơn bao giờ hết. Mấy anh em ông Diệm đă chết thế mà sau nầy các Chính phủ Nguyễn Khánh, Nguyễn Văn Thiệu, Nguyễn Cao Kỳ vẫn được xem là những “Chính phủ Diệm mà không có Diệm”. Ngay ở Pháp, ở Mỹ bây giờ vẫn c̣n nhiều người vẫn huênh hoang, ngạo mạng “suy tôn Ngô Tổng thống” như thường. Theo tôi, thành tích chấm dứt chế độ nhà họ Ngô của ông Dương Văn Minh phải được nghiên cứu kỹ và ghi công vào lịch sử dân tộc. 

 

    b) 1966

 

    Dương Minh Long .- Cuộc đấu tranh năm 1966 xảy ra như thế nào ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Cuộc đấu tranh năm 1966 đầu tiên xảy ra ở Đà Nẵng vào đầu tháng 3.1966. Sau khi củng cố được vị thế làm tay sai cho Mỹ, Thiệu, Kỳ lọai dần những Tướng lănh không ăn cánh. Người bị loại đầu tiên là tướng Tư lịnh Vùng I Chiến thuật Nguyễn Chánh Thi. Sau khi lọai được Thi, Thiệu, Kỳ sẽ lọai tiếp những tướng lănh đă tham gia “Cách mạng 1.11.1963” đang được cảm t́nh của miền Trung.  Đám Quốc dân đảng Quảng Nam qui tụ dưới trướng của Nguyễn Chánh Thi sợ mất chỗ dựa đă “vùng lên” mít-tin, biểu t́nh chống Thiệu, Kỳ. Giáo hội Phật giáo ở Huế vốn là tổ chức lănh đạo các cuộc đấu tranh từ 1963 đến 1966 tại miền Trung, giờ đây nếu đứng ngoài cuộc đấu tranh chống Thiệu, Kỳ th́ Phật giáo sẽ mất quyền lănh đạo nên đă vào cuộc đ̣i Thiệu, Kỳ phải phục chức cho những tướng lănh đă có công trong “Cách mạng 1.11.1963”. Mục tiêu đấu tranh của Quốc dân đảng được mở rộng, lực lượng đấu tranh không phải là Quốc dân đảng nữa mà là Phật tử. Về phía sinh viên Đại học Huế đang bức xúc về chủ trương đoàn ngũ hóa để phục vụ chiến tranh của Thiệu, Kỳ, sinh viên có thể bị bắt đi sĩ quan bất cứ lúc nào. Ngay sau khi quân Mỹ đổ bộ vào Huế (mùa hè 1965), sinh viên Huế đă phát động cuộc đấu tranh chống chiến tranh với những khẩu hiệu rất quyết liệt “Không thể dùng tuổi trẻ Việt Nam làm củi đốt cho ḷ lửa chiến tranh”, “ Sống hay là chết-To be or not to be”. Cuộc đấu tranh mùa hè năm 1965 chưa được chuẩn bị kỹ, lực lượng đấu tranh của sinh viên bị cô lập, cuối cùng phải tự giải tán. Những bức xúc của sinh viên Huế bị nén lại, nhân cuộc đấu tranh chống Thiệu, Kỳ tháng 3 năm 1966 lại bùng lên, sinh viên Huế tổ chức băi khóa tham gia đấu tranh. Mục tiêu đấu tranh của sinh viên và Phật tử  Huế là ḥa b́nh và tự quyết dân tộc. Các tổ chức Mặt trận Nhân dân tranh thủ Ḥa B́nh (do sinh viên Y khoa Tôn Thất Kỳ làm Chủ tịch), Mặt trận Sinh viên tranh thủ Dân chủ (do sinh viên Luật khoa Nguyễn Hữu Giao làm Chủ tịch) ra đời. Lực lượng tranh đấu chiếm Đài Phát thanh Huế, hằng ngày phát thanh chống Mỹ, Thiệu, Kỳ rất quyết liệt. Thiệu, Kỳ ở Sài G̣n theo dơi t́nh h́nh ở Huế và tuyên bố đại ư “Việt Cộng đă vào Huế chiếm Đài Phát thanh, Chính quyền sẽ đưa quân ra làm cỏ phong trào đấu tranh ở Huế”. Tối ngày 30.3.1966, Thiệu, Kỳ đưa Trung tướng Phạm Xuân Chiểu ra trú tại Ṭa đại biểu Trung Nguyên trung phần (5 Lê Lợi Huế) bí mật điều tra t́nh h́nh để đưa quân ra đàn áp. Sáng 31.3, sinh viên và dân chúng Huế vây bắt Phạm Xuân Chiểu. Ông Chiểu được đưa xuống Đài Phát thanh và tuyên bố  cuộc đấu tranh chống Mỹ, Thiệu, Kỳ là của sinh viên học sinh và đồng bào Huế chứ không phải của ai khác. Thiệu, Kỳ nghe tướng Chiểu bị bắt bèn lồng lộn lên tuyên bố: “Tướng Chiểu là danh dự của quân đội Việt Nam Cộng hoà, bắt Tướng Chiểu là xúc phạm đến danh dự của quân đội, quân đội sẽ phải ra miền Trung làm cỏ Phong trào tranh đấu để bảo vệ danh dự của quân đội”. Và sau đó, Thiệu, Kỳ đă cho máy bay chở quân dù ra Đà Nẵng chuẩn bị thực hiện lời đe dọa của họ. Đồng bào Đà Nẵng kêu cứu. Sáng 5.4.1966, sinh viên Huế hội thảo bàn biện pháp tiếp cứu Đà Nẵng. Cuộc hội thảo tuyên bố “Sở dĩ Thiệu, Kỳ thực hiện được việc chuyển quân đàn áp dân chúng Đà Nẵng là nhờ phương tiện và súng đạn của Mỹ. Người Mỹ phải chịu trách nhiệm”. Chúng tôi cử người đến Ṭa Lănh sự Mỹ trên đường Đống Đa Huế.

 

    Lănh sự Mỹ trả lời: “Chính phủ Mỹ cam kết ủng hộ Chính phủ hợp pháp ở Sài G̣n. C̣n những chuyện khác thuộc nội bộ của Việt Nam Cộng Ḥa, Mỹ không có trách nhiệm.”  Đáp lại câu trả lời vô trách nhiệm của Lănh sự Mỹ ở Huế, sinh viên Huế xuống đường phá tan các hàng rào kẽm gai giăng trên đường Duy Tân (Hùng Vương ngày nay) trước căn cứ quân sự Mỹ. Tiếp sau, sinh viên Huế thành lập Đoàn Sinh viên Quyết tử, đi học quân sự, trang bị vũ khí để hỗ trợ cho phong trào tranh đấu ở Đà Nẵng.  Đoàn có 3 đại đội và bầu tôi làm Đoàn trưởng. Sau khi Đoàn Sinh viên Quyết tử ra đời, nhiều đ̣an thể vũ trang khác được thành lập gây ra một phong trào mà có người gọi là “vũ trang toàn dân”. Phong trào nầy đă có mặt và có ảnh hưởng đến Quảng Trị, Đà Nẵng, Quảng Tín (Tam Kỳ), Quảng Ngăi, Đà Lạt v.v. Đặc biệt, phong trào vũ trang của đồng bào Huế đă tác động mạnh đến quân đội Cộng ḥa ở vùng I Chiến thuật để có Phong trào ly khai của quân đội Cộng ḥa chưa từng xảy ra kể từ trước cho đến năm 1966. Trước phong trào đấu tranh quyết liệt như thế nên quân đội của Thiệu/Kỳ ở Sài G̣n đưa ra phải cắm trại trong sân bay Đà Nẵng. Nhưng rồi cuối cùng, với sự ủng hộ hết ḿnh của Mỹ, bọn Thiệu, Kỳ đă xua quân d́m phong trào đấu tranh mùa hè năm 1966 trong máu.  

 

    Dương Minh Long .- Xin ông cho biết cụ thể cuộc tranh đấu năm 1966 có ǵ giống và khác với cuộc vận động của Phật giáo năm 1963?

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- Hai cuộc tranh đấu đó cách nhau 3 năm (1963-1966). Trong thời gian 3 năm đó cũng đă diễn ra hai cuộc đấu tranh khác trong những năm 1964 và năm 1965, có thể thấy được những điểm giống nhau và khác nhau giữa hai cuộc đấu tranh năm 1963 và 1966 như sau:

 

    * Những điểm giống nhau:

 

    - Về lănh đạo: vẫn là các vị Thiền sư trong Giáo hội Phật giáo và một số giáo chức và sinh viên Huế (trong đó có một số người là cơ sở của Mặt trận Giải phóng).

 

    - Quần chúng tham gia: các đoàn thể Phật tử và sinh viên Huế.

 

    - Cả hai cuộc đấu tranh 1963 và 1966 đều bị đàn áp khốc liệt.

 

    * Những điểm khác nhau:

 

    -  Khẩu hiệu: Năm 1963 đ̣i thực thi 5 nguyện vọng của Phật giáo mang tính cách đấu tranh cho dân chủ; năm 1966 đ̣i ḥa b́nh và tự quyết dân tộc mang tính đấu tranh dân tộc.

 

    - Phương pháp đấu tranh: Năm 1963 hoàn toàn theo phương pháp bất bạo động; năm 1966 lúc đầu vẫn theo phương pháp bất bạo động nhưng về sau kết hợp thêm những biện pháp vũ trang bạo động, năm 1963 chỉ có bản tin thời sự đến; năm 1966 có báo ra hằng ngày, có Đài Phát thanh riêng, có thơ và nhạc phản chiến của Thái Luân, Nguyễn Đắc Xuân, Hoàng Thi Thao, Phạm Duy, Trịnh Công Sơn.v.v.

 

    - Dư luận: Năm 1963 được dư luận quốc tế và Liên Hiệp Quốc ủng hộ; năm 1966 sự ủng hộ của dư luận trong và ngoài nước không thống nhất.

    

    - Năm 1963 được Mỹ ủng hộ và đồng ư lật đổ chế độ Diệm; năm 1966 Mỹ quyết tâm ủng hộ Thiệu, Kỳ đàn áp khốc liệt cuộc đấu tranh.     

 

    Dương Minh Long .- Một tập ảnh chiến tranh Việt Nam của Nhật Bản có đăng tấm ảnh phong trào đấu tranh mùa hè năm 1966 ở Huế đă đưa bàn thờ Phật ra đường để chống lại cuộc đàn áp của Thiệu, Kỳ, ông có ư kiến ǵ về biện pháp tranh đấu ấy ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- Vào đầu tháng 6.1966, cuộc đấu tranh đă diễn ra gần 3 tháng. Tất cả những h́nh thức đấu tranh của đồng bào như tuyệt thực, mít-tin, biểu t́nh, hội thảo, vũ trang tự vệ và cả tự thiêu (Thích nữ Thanh Quang, nữ sinh Nguyễn Thị Vân) đều đă thực hiện mà vẫn chưa đủ áp lực buộc người Mỹ phải thôi ủng hộ Chính phủ Thiệu, Kỳ. Thiệu, Kỳ biết Mỹ ủng hộ ḿnh hết ḿnh nên có chủ trương xua quân từ Sài G̣n ra dọa “làm cỏ” phong trào tranh đấu ở miền Trung. Trước thái độ hung hăng của Thiệu, Kỳ, những người lănh đạo phong trào 1966 đă phải sử dụng đến biện pháp cuối cùng là kêu gọi dân chúng đưa bàn thờ Phật ra đường để ngăn chặn bước tiến quân đàn áp dân chúng của quân đội Thiệu, Kỳ. Dĩ nhiên là dân chúng, trong đó có sinh viên chúng tôi, thực hiện ngay. Sau nầy có dịp nhớ lại tôi thấy lúc ấy sao ḿnh thơ ngây đến vậy. Nguyễn Văn Thiệu là một người theo Thiên Chúa giáo, ông ta có coi Phật thánh ra ǵ đâu mà ḿnh đem Phật ra cản đường tiến quân của ông ta! Quả thực như thế, khi quân Thiệu, Kỳ kéo ra Huế,  chúng cho xe ủi các bàn thờ Phật, chỉ trong vài ngày là dẹp hết. Hầu như việc đưa bàn thờ Phật ra đường không có một tác dụng nào cả. Và, tôi cũng thấy - nói như trong kháng chiến chống Mỹ thường nói, “Tất cả tranh đấu để chống Mỹ, Thiệu, Kỳ”, nhưng ít ra cũng phải giữ lại cái bàn thờ để cho Phật thánh, ông bà ḿnh tránh được sự xúc phạm thô bạo của  bọn tay sai ngọai bang. Tóm lại, việc đưa bàn thờ Phật ra đường là một kỷ niệm buồn trong cuộc đời tranh đấu của tôi.

 

    Dương Minh Long .- Sinh viên Huế thành lập Đoàn Sinh viên Quyết tử  học quân sự, tự vũ trang để chống Thiệu, Kỳ, lúc đó các ông có nghĩ ḿnh có thể chống được  Mỹ, Thiệu, Kỳ bằng vũ trang không ? Các ông có sợ chết không ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- V́ quá hăng say tranh đấu nên lúc ấy chúng tôi xem cái chết nhẹ như lông hồng. Nếu sợ chết th́ không ai dám tranh đấu cả. Lập Đoàn Sinh viên Quyết tử, chúng tôi ư thức rơ là Đoàn không thể chống nổi các cuộc đàn áp của Thiệu, Kỳ, nhưng qua Đoàn Sinh viên Quyết tử chúng tôi chứng tỏ cho Thiệu Kỳ biết quyết tâm tranh đấu đến cùng của sinh viên Huế; đồng thời sinh viên Huế kêu gọi các đoàn thể vũ trang chống Mỹ, Thiệu, Kỳ. Và, trong một chừng mực nào đó thực tế tranh đấu chứng tỏ ư thức của chúng tôi đúng. Sau khi Đ̣an Sinh viên  Quyết tử ra đời, nhà thơ Ngô Kha tập họp binh lính đang về Huế nghỉ phép hoặc v́ một lư do nào đó đang có mặt ở Huế lập thành Chiến đoàn Nguyễn Đại Thức. Chiến đoàn nầy đă chiến đấu rất anh dũng trong việc ngăn chặn đà tiến quân của Thiệu, Kỳ từ Đà Nẵng vượt qua đèo Hải Vân trên đường ra Huế. Các đoàn thể khác cũng tổ chức vũ trang như Học sinh xung kích, Công chức chống đàn áp, Nữ sinh cứu thương.v.v. Thậm chí Gia đ́nh Phật tử, Thanh niên Phật tử là những đoàn thể chủ trương bất bạo động cũng phải tổ chức thành các đơn vị Bách nhân đội đi học vũ trang để tự vệ. Sau 3 năm (1963-1966) đấu tranh chính trị hoàn toàn bất bạo động, đến mùa hè 1966 Phong trào tranh đấu ở Huế vươn lên vũ trang đánh dấu một bước ngoặt mới của phong trào.

 

    Dương Minh Long .- Cuộc đấu tranh mùa hè 1966 như vậy là rất quyết liệt, nhưng rồi cuối cùng phong trào cũng bị đàn áp khốc liệt đưa đến thoái trào. Vậy các ông đă t́m được nguyên nhân v́ sao cuộc tranh đấu năm 1966 thất bại chưa  ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Sau khi phong trào vũ trang ở Huế đồng loạt diễn ra và ảnh hưởng đến nhiều tỉnh ở miền Trung như Quảng Trị, Đà Nẵng, Quảng Ngăi, Đà Lạt .v.v. không ai nghĩ phong trào đấu tranh sẽ thất bại cả. Chính v́ thấy thắng lợi của phong trào nằm trong tầm tay nên một số tướng tá Cộng ḥa ở miền Trung ngă theo Phong trào tranh đấu, “ly khai” với chính phủ Sài G̣n. Nhưng không ngờ cuối cùng lại thất bại. Nguyên nhân Chính là v́ lúc ấy chúng tôi không biết được Chính phủ Mỹ đă bỏ qua chiến lược chiến tranh “đặc biệt” để tiến lên “chiến tranh cục bộ”. Mỹ phải giữ Chính phủ quân nhân hiếu chiến Thiệu, Kỳ để leo thang chiến tranh. Phong trào có tranh đấu đ̣i lật đổ Thiệu, Kỳ đến đâu chính phủ Mỹ cũng xem như  “ve ve kêu”.

 

    Dương Minh Long .- Cuộc tranh đấu 1966 bị d́m trong máu, ông và nhiều bạn bè của ông phải thoát ly ra vùng giải phóng. Vậy có khi nào các ông ngồi lại với nhau để rút ra những bài học mà các ông đă trả giá không ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Sau khi phong trào bị đàn áp khốc liệt, kẻ chạy trốn, người vào tù, một số thóat ly ra vùng giải phóng, chúng tôi làm ǵ c̣n cơ hội để ngồi lại với nhau bàn chuyện này chuyện kia. Sau ngày thống nhất đất nước 4.1975, anh em chúng tôi lại lao vào cuộc sống mới chẳng mấy ai c̣n nghĩ đến chuyện xưa. Tuy nhiên, bản thân tôi với tư cách là người trong cuộc và sau đó có dịp nghiên cứu, suy nghĩ chuyện ḿnh, chuyện đời, tôi cũng đă tự rút ra cho ḿnh được một vài kinh nghiệm.

 

    1. Đấu tranh chống một kẻ địch rất hung hăn là Mỹ, Thiệu, Kỳ nhưng chúng tôi không hiểu ǵ về chủ trương mới của địch cả;

 

    2. Do không hiểu kẻ thù nên đưa ra khẩu hiệu “ḥa b́nh, tự quyết dân tộc” quá cao; nếu Mỹ, Thiệu, Kỳ chấp nhận khẩu hiệu đó th́ c̣n ǵ để phải tiếp tục cuộc chiến tranh ở Việt Nam nữa ! Thật không tưởng !

 

    3. Quần chúng tham gia đa số là Phật tử có khuynh hướng thân Mặt trận Giải phóng nhưng cũng có nhiều thành phần rất  phức tạp chống Cộng như các đảng phái Đại Việt, Quốc dân đảng, thậm chí có nhiều người không đảng phái ghét Thiệu, Kỳ mà thân Mỹ. Một quần chúng ô hợp như thế làm sao có được sự thống nhất đấu tranh cho mục đích “ḥa b́nh, tự quyết dân tộc” ? 

 

    4. Phương pháp đấu tranh nhập nhằng giữa bất bạo động (chủ trương của các nhà sư lănh đạo Phật tử) và bạo động (của sinh viên và một số đoàn thể quần chúng). Kẻ thù khai thác sự nhập nhằng ấy để dập tắt phong trào một cách dễ dàng;

 

    5. Nhưng dù sao phong trào đấu tranh mùa hè năm 1966 cũng đă : a) Chứng tỏ cho Mỹ, Thiệu, Kỳ biết người dân Huế khát vọng “ḥa b́nh tự quyết dân tộc”; b) Người dân Huế và miền Trung sẵn sàng vũ trang chống giặc; c) Cuộc đấu tranh đă làm rối lọan hậu phương của địch hơn 100 ngày giúp cho Mặt trận Giải phóng ở Thừa Thiên Huế mở rộng vùng ảnh hưởng đến sát thành phố Huế (vùng Dương Xuân có chùa Tường Vân và nhiều chùa Phật khác), d) Mặt trận giải phóng Thừa Thiên Huế có cơ hội đúc kết được kinh nghiệm đấu tranh chính trị kết hợp với vũ trang ở các đô thị miền Nam để đề ra phương pháp tấn công và nổi dậy vào tết Mậu Thân 1968.

 

    Dương Minh Long .-  Trong những ngày tranh đấu 1966, ông nghĩ ǵ về Mặt trận Giải phóng miền Nam Việt Nam ? 

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- Cho đến cuối tháng 6.1966, tôi vẫn c̣n là một sinh viên Phật tử thuần túy chưa có một liên lạc nào với Mặt trận Giải phóng cả. Tuy nhiên tôi biết quanh tôi, đặc biệt là trong Đoàn Sinh viên Quyết tử có nhiều người của Mặt trận Giải phóng. Tôi luôn luôn tạo điều kiện để các bạn tham gia tranh đấu tích cực. Đến khi thấy cuộc tranh đấu bế tắt, như tôi đă viết trong cuốn Trịnh Công Sơn có một thời như thế (Nxb Văn Học, 2003) chúng tôi đă nghĩ  đến chuyện đấu tranh cho ḥa b́nh tự quyết dân tộc “không c̣n con đường nào khác là con đường của Mặt trận Giải phóng”. Có sự chuẩn bị tư tưởng như thế cho nên đầu tháng 7.1966, nhận được thư của anh Ḥang Phủ Ngọc Tường - người thóat ly trước tôi 1 tháng, mời tôi ra vùng Giải phóng, tôi đi ngay và ḥa nhập với cuộc kháng chiến một cách dễ dàng. 

 

    c) 1968

 

    Dương Minh Long .- Ông có biết Mặt trận Giải phóng chuẩn bị cuộc tấn công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968 tại Huế không ? Nếu có th́ ông đă làm ǵ và khi mặt trận được mở ra th́  ông và những người bạn cùng thoát ly với ông làm ǵ ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- V́ nguyên tắc giữ bí mật tuyệt đối nên khi Mặt trận Giải phóng chuẩn bị cuộc tấn công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968, tôi cũng như anh Hoàng Phủ Ngọc Tường đều không biết. Nhưng sau đó các anh lănh đạo có mời chúng tôi lên hỏi về chuyện năm 1966 ở Huế tổ chức các Mặt trận Nhân dân tranh thủ Ḥa b́nh, Mặt trận Sinh viên tranh thủ Dân chủ như thế nào để Mặt trận Giải phóng tổ chức một mặt trận tương tự nhằm phục vụ nhiệm vụ chính trị sắp đến, tôi đoán chừng sắp có một cuộc thương thuyết chính trị ǵ đây. Thậm chí cho đến lúc bước chân về Huế, sau mấy ngày ở Huế không hề thấy một phản ứng ǵ của Mỹ và Việt Nam Cộng hoà cả, dù không dám nói ra nhưng tôi lại đinh ninh là đang có một cuộc bắt tay giữa Mặt trận Giải phóng và Mỹ. Thật là thơ ngây ! Lúc chuẩn bị chiến dịch, ông Hoàng Phương Thảo – phụ trách dân vận, cùng anh Hoàng Phủ Ngọc Tường và tôi thảo luận nhiều ngày và cuối cùng thống nhất 4 việc: tên của tổ chức đ̣an kết là Mặt trận Liên minh các lực lượng Dân tộc Dân chủ và Ḥa b́nh Thành phố Huế, danh sách nhân sự, Cương lĩnh của Mặt trận Liên Minh và h́nh thức lá cờ. Sau đó anh Hoàng Phủ Ngọc Tường viết thư mời Tiến sĩ Lê Văn Hảo ra chiến khu và đặt anh Hảo vào ghế Chủ tịch Liên Minh. Anh Tường cũng giúp tôi đánh máy và in Ronéo tự tạo hàng ngàn bản Cương lĩnh của Mặt trận Liên Minh và in tập thơ Nổi Lửa để đem về Huế tặng bạn bè. Và, trong những ngày rộn rịp đó nhiều người hoạt động trong Huế ra họp, nhiều cơ sở sinh viên học sinh ra học để làm người dẫn đường cho các mũi tiến công Huế. Tôi c̣n nhớ có Nguyễn Thiết, Lê Công Cơ, Lê Hữu Dũng….

 

    Dương Minh Long .- Sau một năm rưỡi xa Huế, về lại Huế giữa ngày tết Mậu Thân, ông có gặp các bạn cũ như Trịnh Công Sơn, Ngô Kha, Đinh Cường không ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- Trong chiến dịch tết Mậu Thân 1968, tôi hoạt động ở địa bàn tam giác cửa Thượng Tứ, cửa Đông Ba và Đại Nội nên không có dịp gặp được nhiều bạn cũ ở ngoài phố và bên bờ nam sông Hương. Tôi có đến đường Hoà B́nh (nay là Đặng Thái Thân) phía sau Đại Nội chuyển cái thư của Ḥang Phủ Ngọc Tường mời họa sĩ Đinh Cường đi tham gia Cách mạng. Nhưng anh Đinh Cường đang có con dại không đi được. Tôi cũng gặp Lư Văn Nghiên – sinh viên Hán học, từng cùng tôi chỉ huy Đoàn Sinh viên Quyết tử hồi 1966; gặp nhà báo Vĩnh Tháp – người đă giúp tôi nuôi dưỡng một người bạn mà tôi không thể mời tham gia Cách mạng với chúng tôi. Ngoài ra tôi cũng gặp được một số người tuy không thân nhưng biết rơ nhau như họa sĩ Lê Văn Tài (nay đang định cư ở Úc châu), Trần Văn Xuân (Sinh viên Luật khoa); anh Xuân đi hoạt động với tôi được mấy hôm th́ bị pháo bắn hy sinh v.v. Tôi rất mong gặp nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và nhà thơ Ngô Kha nhưng các anh ở bên bờ nam sông Hương tôi không gặp được.  

 

    Dương Minh Long .- Tôi có được đọc cuốn sách Giải Khăn Sô Cho Huế của Trần Thy Nhă Ca (1967), trong một số chương của cuốn sách có viết về nhân vật Đắc mà nhiều người cho biết Nhă Ca đă ám chỉ ông. Ông đă đọc cuốn sách đó chưa và ông có nghĩ Nhă Ca đă viết về ông không ? Ông có nhận xét ǵ về những hành động “bạo lực’ của nhân vật Đắc và cuộc chiến đấu thực của ông trong tết Mậu Thân 1968?

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- Từ hồi c̣n ở trên rừng tôi đă đọc cuốn Giải Khăn Sô Cho Huế của Trần Thy Nhă Ca ngay khi cuốn sách mới được Giải thưởng của Nguyễn Văn Thiệu từ năm 1970 kia ! Ai cũng biết Nhă Ca dựng lên nhân vật Đắc là ám chỉ tôi v́ mấy lư do sau: 1. Nhă Ca viết nhân vật Đắc nhưng có lúc cô quên lại viết là Xuân; 2. Tiểu sử nhân vật Đắc có nhiều điểm giông giống tôi như: Đắc là sinh viên Huế, nhiệt t́nh, làm thơ t́nh, hăng say tranh đấu, sau đi kháng chiến, năm Mậu Thân trở về chiến đấu ở Huế v.v.Phần cô hư cấu thêm là sau khi Đắc đi kháng chiến bị Cộng sản nhồi sọ trở thành một tên ác ôn, tết Mậu Thân hai tay cầm hai súng trở về mở ṭa án xử tội một ông chú, rồi bắn chết một người bạn cũ v́ hồi cùng tham gia tranh đấu có mâu thuẫn với nhau.v.v.Những hành động “bạo lực’ của nhân vật Đắc không dính dáng ǵ với tôi. Bởi lẽ tôi là một sinh viên Phật tử mới thóat ly theo Cách mạng khoảng một năm rưỡi tôi muốn có những hành động bạo lực như thế Mặt trận Giải phóng Huế, những đồng chí lănh đạo và đồng đội của tôi cũng không cho tôi làm. Những vu khống áp đặt của Nhă Ca cho tôi qua nhân vật Đắc chỉ là chuyện hư cấu không dính dáng ǵ với tôi.

 

    Dương Minh Long .- Ông có nghĩ cuốn sách của Nhă Ca đă gây ra một tác động xấu đối với ông không ? 

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- Có tác động rất xấu, cuốn sách đă làm cho nhiều bạn bè tôi ở trong nước và nước ngoài lên án tôi. Ngay cả vợ tôi cũng nghi ngờ tôi. Nhưng sau khi họ biết sự thật, họ nghe tôi kể chuyện Nhă Ca tưởng tôi đă chết rồi nên hư cấu để cho cuốn Giải Khăn Sô Cho Huế hấp dẫn, những người lên án tôi quay qua lên án Nhă Ca. 

 

    Dương Minh Long.- Vâng tôi tin anh, nhưng độc giả muốn anh cho biết thêm thông tin chứng tỏ anh đă bị vu khống ! Hơn nữa, anh là người cầm bút tại sao khi biết ḿnh bị vu khống anh lại không viết bài chống lại ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Trong tết Mậu Thân 1968, lúc đầu tôi ở trong Ban Tham mưu Mặt trận cánh Bắc sông Hương, sau đó tôi được đưa về làm nhiệm vụ dân vận kêu gọi bạn bè, sinh viên, học sinh, thanh niên tham gia Cách mạng thành lập Đội Tự vệ thanh niên Thành nội. Đến lúc cuộc chiến trở nên ác liệt, bộ đội chiến sĩ hy sinh nhiều, chúng tôi chuyên lo về hậu cần và chôn cất tử sĩ. Tôi làm việc ǵ đồng đội của tôi đều biết, đồng bào chung quanh tôi cũng biết. Nếu tôi có xử ai, bắn ai chắc chắn có nhiều người biết. 37 năm qua, ngoài cuốn Giải Khăn Sô Cho Huế có ai lên tiếng bảo tôi đă có những hành động bạo lực như thế không hay chỉ có những người biết ơn tôi v́ tôi đă đem chính sinh mạng của ḿnh ra giúp cho đồng bào trong lúc chiến tranh như giúp ông Cảnh sát trưởng Nguyễn Văn Cán (xem Huế Xuân 68), giúp họa sĩ Lê Văn Tài và hàng chục người khác mà tôi không nhớ tên.  Sở dĩ sau năm 1975, tôi không viết bài tố cáo Nhă Ca v́ 2 lẽ :1. Sau năm 1975, tôi là người chiến thắng, tôi không nỡ tố cáo thêm tội cho một người phụ nữ đang bị đi cải tạo; 2. Nhă Ca là bạn thân của bà chị họ tôi (chị Kim Xuyến hiện ở Úc), thời cô học Trung học Đồng Khánh Huế. Tôi không muốn tranh luận với Nhă Ca để chị tôi phải phiền ḷng. Nhưng cách đây 7,8 năm, nhiều bạn bè tôi bắt buộc tôi phải ngồi viết bài nói rơ sự thực, nếu không th́ họ dứt t́nh. Không thể từ chối được tôi đă viết bài Hậu quả của cái chết của tôi. Các bạn tôi đă lấy bài đó gởi cho Đông Dương Thời Báo ở Houston bên Mỹ (đăng ở số  69 ngày 30.7.1998) để Nhă Ca có dịp đọc và xác nhận những điều cô đă thú thật với tôi khi gặp lại tôi ở đường Đồng Khởi thành phố Hồ Chí Minh. Sau đó, anh Nguyễn Hữu Châu Phan ở Huế sử dụng lại bài đó để in trong Tập nghiên cứu Huế số 1 (năm 1999), từ tr. 255 đến tr.260. Từ đó đến nay, tôi không nghe c̣n có ai nhắc đến chuyện vu khống của Nhă Ca đối với tôi  nữa.  

 

    Dương Minh Long.- Bây giờ nghĩ lại “chiến dịch Xuân Mậu Thân 1968 ở Huế”ông có ư nghĩ ǵ ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân.- Lúc tham gia chiến dịch Xuân Mậu Thân 1968 ở một địa bàn nhỏ trong Thành nội, tôi thấy chiến tranh rất ác liệt nhưng cũng đơn giản thôi. Nhưng sau nầy đi nghiên cứu, đọc tài liệu của ta và của địch, nghe đồng đội và đồng bào kể chuyện, tôi thấy vấn đề hết sức phức tạp. Mặc dù sách vở của ta và của địch viết về chiến dịch Xuân Mậu Thân rất nhiều, nhưng tôi cảm thấy c̣n nhiều vấn đề cả hai bên chưa tiện viết ra. Với tư cách là người trong cuộc và là nhà nghiên cứu Huế, những vấn đề c̣n ám ảnh tâm trí tôi về chiến dịch tấn công và nổi dậy Huế Xuân 1968 gồm có mấy ư tưởng sau đây:

 

    a) Cuộc tấn công và nổi dậy Huế Xuân 68 là một cuộc tập kích thần tốc tuyệt vời. Cả hàng ngàn quân từ núi rừng Trường Sơn thâm u chỉ qua một đêm đă đột nhập vào  giữa trung tâm thành phố mà không có ai hay biết ǵ. Cả bộ máy chiến tranh của Mỹ-Việt Nam Cộng Hoà hết sức bàng hoàng. Cuộc hành quân nầy làm cho tôi nhớ lại cuộc hành quân thần tốc của vua Quang Trung đúng 180 năm trước (Mậu Thân 1788) từ Huế ra giải phóng Thăng Long. Đây là một sự trùng hợp lạ lùng. 

 

    b) H́nh thức nổi dậy của cuộc tiến công mô phỏng theo phong trào đấu tranh mùa hè năm 1966 mà tôi vừa nói trên: Lực lượng lănh đạo công khai là Mặt trận Liên minh các lực lượng Dân tộc Dân Chủ và Ḥa b́nh thành phố Huế do Tiến sĩ Lê Văn Hảo làm Chủ tịch, hai Phó Chủ tịch là Ḥa thượng Thích Đôn Hậu và bà Nguyễn Đ́nh Chi, Tổng thư kư là nhà giáo Ḥang Phủ Ngọc Tường; người phụ trách thanh niên là sinh viên Nguyễn Đắc Xuân. Lá cờ treo trên đỉnh cột cờ Thành nội là cờ Liên Minh (theo chiều dọc, mảnh giữa màu đỏ, hai mảnh trên và dưới màu xanh nước biển, giữa có ngôi sao vàng) chứ không phải cờ Mặt trận Giải phóng (nửa đỏ nửa xanh và ngôi sao vàng ở giữa). Nhờ cái danh nghĩa Mặt trận Liên Minh, việc vận động dân chúng tham gia lực lượng nổi dậy được dễ dàng. Dân chúng không có cờ Liên Minh bèn lấy cờ Phật giáo treo lên khắp những khu phố “giải phóng”. 

 

    c) Cuộc tập kích chiến lược vào các đô thị miền Nam Việt Nam nói chung và ở Huế nói riêng đă đem lại một chiến thắng rất to lớn, buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh ngồi vào bàn hội nghị ở Paris. Nhiều quan chức quan trọng của Mỹ phải từ giă chính trường và quân đội Mỹ. Không có tết Mậu Thân th́ chưa chắt đă có ngày giải phóng 30.4.1975.

 

    d) Tuy nhiên những người có trách nhiệm tối cao lănh đạo cuộc tập kích này đă mắc phải những sai lầm nghiêm trọng: 1. Với một lực lượng quân đội Mỹ hùng mạnh như vậy, Mỹ lại đang hùng hổ leo thang chiến tranh mà lănh đạo cuộc tập kích quyết định giải phóng Huế trong tết Mậu Thân là một ảo tưởng. Do ảo tưởng đó mà chúng tôi khi rời Trường Sơn có nhiều đơn vị phá cả nhà cửa láng trại của ḿnh, về sau quay lên phải rất khó nhọc để xây dựng trở lại ; 2. Không lường hết được sự hung hăn và phương tiện bom pháo tầm xa của quân đội Mỹ-Việt Nam Cộng Hoà, nên những nơi phô trương lực lượng hoặc treo cờ nổi dậy đều trở thành mục tiêu pháo kích của địch gây cho nhà cửa phố xá đổ sập, quân dân chết nhiều; 3. Kéo dài cuộc chiếm giữ thành phố Huế 26 ngày đêm trong điều kiện không được tiếp tế khiến cho bộ đội thiếu gạo ăn, thiếu đạn dược không c̣n sức chiến đấu, địch đủ thời gian khống chế vùng nông và vùng giải phóng cho nên sau khi rút khỏi thành phố, lực lượng Cách mạng phải rút qua tận biên giới Lào vô cùng khó khăn; 4. Nhiều tù binh không đáng tội chết đă bị bom đạn Mỹ giết chết trên đường đưa ra tuyến sau; do thiếu thông tin chính xác nên nhiều người bị giết oan. Việc nầy đă để lại trong ḷng người Huế một nỗi xót xa rất khó nguôi ngoai. Theo tôi chỉ cần chiếm Huế 5 ngày cũng đă có thể đạt được thắng lợi như vừa nêu trên mà số người chết sẽ không đáng kể.

 

    e) Ngành lịch sử Việt Nam chưa có những công tŕnh sử học nghiên cứu một cách khoa học về phía Mỹ và Việt Nam Cộng Ḥa: Tội ác của quân đội Mỹ gây ra sự đổ nát 80 đến 90% thành phố Huế; Tổng thống Mỹ chưa thực hiện lời hứa sẽ giúp Việt Nam xây dựng lại những công tŕnh văn hóa lịch sử mà Tổng thống Mỹ đă ra lịnh phá hủy trong chiến dịch phản kích của Mỹ và Việt Nam Cộng Hoà; trong chiến dịch phản kích Mỹ –Việt Nam Cộng Hoà  chém giết tù đày những người Huế đă tham gia với Mặt trận Giải phóng trong tết Mậu Thân;  tội ác của cơ sở CIA và Đội Black Corp của Mỹ giả danh Cách mạng giết dân Huế để làm mất uy tín của Cách mạng trước người dân Huế; 

 

    g) Cách mạng c̣n nợ người dân Huế. Năm 1988, trong sách Huế Xuân 68 do Thành ủy Huế thực hiện nhân kỷ niệm 20 năm chiến thắng tết Mậu Thân, ông Lê Tư Minh – Tư lịnh chiến dịch Huế Xuân 68 - người biết rơ và có thẩm quyền nhất về chiến dịch Huế Xuân 68 đă có ư kiến rằng :“Trong lúc tiến hành cuộc tấn công và nổi dậy tết Mậu Thân, ta không thể tránh khỏi giết nhầm những người dân vô tội. Nếu nhầm 1 người th́ phải sửa sai 1 người, nhầm 10 người phải sửa sai 10 người. Nếu chưa làm được việc đó chúng ta c̣n nợ người dân Huế.” Sau đó không lâu ông Lê Tư Minh qua đời v́ bệnh. Nhưng rất tiếc, cho đến nay (2003) vẫn chưa có kế hoạch thực hiện ư kiến đạo nghĩa nhân hậu của người đă làm nên lịch sử.

 

    h) Nhiều dư luận và cả sách báo lâu nay ngộ nhận rằng, nhà giáo Hoàng Phủ Ngọc Tường đă có mặt ở Huế trong tết Mậu Thân 1968. Nhân đây tôi xin đính chính: Suốt thời gian chiến dịch mở ra, nhà giáo (nay là nhà văn) Ḥang Phủ Ngọc Tường đều ở tại địa đạo Khe Trái trong vùng núi phía tây huyện Hương Trà để làm việc với các vị nhân sĩ trong Mặt trận Liên Minh chứ không hề bước chân về chiến trường Huế. Cho nên tất cả những “thông tin” nói nhà giáo Ḥang Phủ Ngọc Tường làm việc này việc nọ ở Huế trong những ngày tết Mậu Thân 1968 đều là thông tin bịa đặt.

 

*

*     *

 

    Dương Minh Long .-Ông là một nhà văn, một nhà nghiên cứu, một chứng nhân, và phần nào đó cũng là một “nạn nhân” của 3 sự kiện lịch sử lớn của Huế thập niên 60, Ông đă, đang và sẽ viết ǵ cho cái ‘thập niên” ấy ? Và, ông thấy có ǵ khó khăn/ thuận lợi khi viết cái “thập niên” ấy không ?    

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Về sự kiện 1963, tôi mới viết một vài hồi kư ngắn như Bất ngờ sinh viên Huế năm 1963 (Nguyệt san Giác Ngộ tháng 5/2003), Theo đ̣an đại biểu sinh viên Huế tham quan con đường gặt băo của anh em ông Ngô Đ́nh Diệm (Tạp chí Đại học Huế, xuân Quư Mùi 2003); về sự kiện 1966, tôi viết về Sự ra đời của Đn Sinh viên Quyết tử Huế  (Tạp chí Lịch sử Quân sự Việt Nam, 10/2002); về sự kiện “Huế tiến công và nổi dậy Xuân 68” tôi đă cung cấp tư liệu cho nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường viết cuốn Ngôi Sao Trên Đỉnh Phu Văn Lâu; và cung cấp tư liệu cho nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm viết cuốn Cửa Thép, riêng tôi tham gia viết cuốn Huế Những Ngày Nổi Dậy (Nxb Tác Phẩm Mới, 1978), và thực hiện cho Thành ủy Huế cuốn “Huế Xuân 68”.v.v.  Những ǵ tôi đă viết về 3 sự kiện của những năm 60 ở Huế là những hồi kư ngắn và mang tính chủ quan, chỉ có giá trị tham khảo chứ chưa thực sự là tư liệu lịch sử.

 

    Viết về 3 sự kiện 1963, 1966 và 1968 ở Huế tôi có được nhiều thuận lợi: tôi là người trong cuộc, đa số “những người làm nên lịch sử” vẫn c̣n tại thế, tài liệu ở hai miền Nam Bắc Việt Nam c̣n đầy đủ. Tuy nhiên chính v́ “những người làm lịch sử” c̣n tại thế nên có những việc liên quan đến họ chưa tiện viết ra. V́ vậy cái thuận lợi nêu trên luôn kèm theo trở ngại. 

   

    Khó khăn lớn nhất là những sự kiện trên có quan hệ mật thiết với Chính phủ và Quốc hội Mỹ, trải qua hai đời Tổng thống Kennedy và Johnson. Những tài liệu về phía Mỹ chưa được giải mật cho nên chưa thể viết sử khi chưa có đầy đủ “tư liệu đầu tay” về phía đối phương. Nói thế không có nghĩa tôi trốn tránh trách nhiệm, trong tư thế của ḿnh tôi đang cố gắng ghi lại một cách trung thực những việc ḿnh đă tham gia, đă tai nghe mắt thấy cộng với những “tư liệu đầu tay” mà bạn bè của tôi ở Mỹ thu thập được trong mấy mươi năm qua. Tôi chưa thể nói trước những ǵ ḿnh chưa cầm được trên tay.   

 

    Dương Minh Long .- Ông vừa cho biết các bạn bè của ông ở nước ng̣ai đă cung cấp cho ông một số tư liệu đầu tay, chắc ông cũng đă đọc các công tŕnh nghiên cứu của người Việt ở nước ngoài và người nước ngoài viết về những sự kiện nêu trên. Nếu ông đă…xin ông cho biết nhận xét của ông về những ǵ ở nước ngoài mà ông đă đọc ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Trong mấy lần sang Pháp (1996 và 1999) tôi đă được đọc một số hồi kư của các tướng, các nhân vật chính trị ở Sài G̣n trước năm 1975 như của các tác giả Trần Văn Đôn, Nguyễn Chánh Thi, Tôn Thất Đính, Đỗ Mậu, Bùi Diễm, Vũ Văn Mẫu (bản thảo), Phạm Văn  Liễu; tham khảo một số sách của người Mỹ viết về chiến tranh Việt Nam có đề cập đến những sự kiện trong thập niên 60 ở Huế. Những ǵ tôi đă được xem qua so với những ǵ đă có ở nước ngoài th́ quá nhỏ nhoi. Tuy thế, tôi cũng đă thu thập được một số thông tin quư thuộc về “đối phương”. Ví dụ: Thông tin về vai tṛ của người Mỹ trong vụ “Cách mạng 1.11.1963”, Tổng thống Kenndy đối với Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm; thái độ của Chính phủ Mỹ đối với các Chính phủ Quân nhân sau năm 1963 ở miền Nam Việt Nam; quyết tâm của Mỹ giữ Chính quyền Thiệu Kỳ hồi mùa hè năm 1966; Sự thú nhận thất bại của Mỹ đối với chiến dịch tết Mậu Thân 1968…. Đọc các hồi kư của các tướng lănh và chính trị gia Việt Nam Cộng Hoà, tôi thấy có nhiều tác giả viết rất đứng đắn như của Vũ Văn Mẫu, Đỗ Mậu; đồng thời cũng có những tác giả nói về “những cái tốt, cái đúng” của ḿnh là chính, v́ thế mà có một số sự kiện họ là “đồng tác giả” nhưng khi  kể lại th́ bộc lộ nhiều chỗ mâu thuẫn với nhau. Những ǵ họ viết về kháng chiến không đúng với sự thực. Đặc biệt là họ không thể tưởng tượng được sự chịu đựng gian khổ, ác liệt, quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ của những người kháng chiến. Nhưng dù sao đó cũng là những tài liệu tham khảo của “đối phương” rất quư đối với tôi. 

 

    Dương Minh Long.- Xin ông cho biết những sinh viên, học sinh Huế của thập niên 60, sau đó và hiện nay ra sao !

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Tôi chưa có điều kiện thống kê nên chỉ nêu được tên một số người có gắn bó mật thiết với tôi sau này như sau:

 

    a) Những người xuất thân từ phong trào 1963: Nguyễn Thiết (sinh viên Luật khoa), thoát ly năm 1965, phụ trách Thanh niên Thành ủy Huế, hy sinh trong tết Mậu Thân (1968); Trần Quang Long (sinh viên Việt Hán Đại học Sư phạm) thoát ly năm 1968, hy sinh ở chiến trường Tây Ninh (1968); Lê Minh Trường (Sinh viên Mỹ Thuật) bị tù ở Ba Ḷng (Quảng Trị), vượt ngục về công tác tại Thành ủy Huế, hy sinh ở làng Hải Cát khoảng năm 1969; Vĩnh Kha (sinh viên Văn khoa) làm Chủ tịch Tổng hội Sinh viên, Đoàn trưởng Đoàn Sinh viên Phật tử mất v́ bệnh cuối những năm 80; Hoàng Phủ Ngọc Tường (sinh viên Văn khoa), thoát ly tháng 6.1966, hiện nay là nhà văn; Hoàng Phủ Ngọc Phan (sinh viên Y khoa), thoát ly tháng 6.1966, hiện là  nhà báo; Nguyễn Đính (Sinh viên Văn khoa), thoát ly năm 1965, làm thơ với bút hiệu Trần Vàng Sao, hiện sống ở Vỹ Dạ; Phạm Thị Xuân Quế (sinh viên Y khoa), Chủ tịch Hội Phụ nữ thành phố Huế (sau 1975), đă hưu trí tại Huế; Thái thị Ngọc Dư  (du học Pháp, đậu Tiến sĩ về Địa lư học, Giáo sư Đại học Quốc Gia thành phố Hồ Chí Minh, vừa hưu trí); Trần Anh Tuấn (du học Mỹ đậu Tiến sĩ Luật, hiện họat động luật sư tại thành phố Hồ Chí Minh); Nguyễn Đ́nh Hiển (cử nhân luật, nhà giáo tại thành phố Hồ Chí Minh); Hoàng Văn Giàu (Phụ khảo Đại học Văn khoa Huế), Đoàn trưởng Đoàn sinh viên  Phật tử Huế, hiện định cư ở Úc (từ sau năm 1975); Thái Thị Kim Lan (sinh viên Văn Khoa, du học Đức từ đầu năm 1965, đỗ Tiến sĩ Triết học, hiện sống tại Muniche, dạy triết học tại Đức), Tôn nữ Quỳnh Tư (sinh viên Văn khoa, du học Pháp, đậu Tiến sĩ về Vận trù học, hiện làm việc cho UNESCO tại Pháp); Bửu Hồ (sinh viên ?), xuất gia, đạo hiệu Phụng Sơn, hiện là một Thượng tọa uyên bác ở Mỹ và hàng trăm người khác tôi mất liên lạc và không nhớ tên . v.v.

 

    b) Những người xuất thân từ phong trào 1966: Huỳnh Sơn Trà (sinh viên Y khoa), thoát ly năm 1968, ra miền Bắc học và trở về chiến trường Quảng Nam Đà Nẵng, hy sinh sau đó; Đặng Văn Sở (sinh viên Đại học Sư phạm Anh), thoát ly năm 1968, ra miền Bắc làm việc ở Ban tiếng Anh Đài phát thanh Giải phóng, hiện nay dạy Anh Văn tại Đà Nẵng; Lê Thanh Xuân (sinh viên Luật), thoát ly năm 1968, hiện là nhà báo Hải Nam của Báo Sài G̣n Giải Phóng; Nguyễn Hữu Ngô (sinh viên Mỹ thuật), đang sống ở Huế bằng nghề vẽ tranh; Hồ Cư (sinh viên Văn khoa), dạy học tại Đà Nẵng; Trần Hoài (sinh viên Đại học Sư phạm Việt-Hán) thoát ly năm 1972, hiện là thường vụ Thành ủy Huế, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc thành phố Huế); Nguyễn Văn Quang (học sinh), thoát ly năm 1966, hiện là Bí thư Thành ủy Huế;

 

    c) Những người xuất thân từ phong trào 1968: Nguyễn Đức Thuận (sinh viên Đại học Sư phạm Anh), thoát ly năm 1968, hy sinh trên đường rút ra chiến khu; Trần Bá Chữ (sinh viên Đại học Sư phạm Toán), thoát ly năm 1968, du học ở Đông Đức, hiện là nhà nghiên cứu vũ khí thông minh của Quân đội Nhân dân Việt Nam; Lê Hữu Dũng (sinh viên Sài G̣n), thoát ly năm 1968, ra miền Bắc, sau năm 1975 làm ở Đài truyền h́nh Huế và thành phố Hồ Chí Minh, hưu trí tại Thành phố Hồ Chí Minh; Nguyễn Thị Đoan Trinh (sinh viên Sài G̣n), thoát ly năm 1968, ra miền Bắc học Dược, sau năm 1975 hành nghề Dược sĩ tại thành phố Hồ Chí Minh, đă hưu trí; Trương Quang Ân (học sinh), thoát ly năm 1968, ra miền Bắc học, hiện là Giám đốc Đài truyền h́nh Huế;  Lê Văn Tài (sinh viên Mỹ thuật), được đi theo Cách mạng năm 1968, ra miền Bắc vẽ, hiện làm họa sĩ tại Úc châu, Nguyễn Văn Mễ (học sinh năm cuối Trường Quốc Học Huế), thoát ly năm 1968, hiện làm Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế;

 

    Tôi cũng biết một số cơ sở cách mạng họat động hợp pháp tại Huế với chúng tôi, sau chiến dịch Huế Xuân 68 bị lộ rút ra chiến khu gồm có các đồng chí: Lê Phước Thúy (cựu sinh viên Đại học Sư phạm), mất năm 2001 khi đang giữ chức Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thừa Thiên Huế; Lê Công Cơ (sinh viên Đại học Khoa học), hiện là Chủ tịch Hội đồng Quản trị Đại học Duy Tân tại Đà Nẵng; Lê Phước Đông (em Lê Phước Thúy, hy sinh ngay trong những ngày đầu chiến dịch Huế Xuân 68); Trần Thân Mỹ (giáo viên Trường Bồ Đề), thoát ly năm 1968, Trưởng Ban Văn hóa Huế, nay đă hưu trí; Ngô Yên Thi (sinh viên Văn khoa) thóat ly năm 1968, nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng-Bí thư tỉnh ủy Thừa Thiên Huế, hiện làm  Trưởng ban Tôn giáo Trung Ương;  và nhiều người nữa mà tôi không nhớ tên.

   

    Dương Minh Long .- Kết thúc những điều tâm huyết trên, ông có ǵ muốn tâm sự với bạn  đọc không ?

 

    Nguyễn Đắc Xuân .- Những ǵ tôi vừa trả lời ở trên đều xuất phát từ tâm trí của tôi. Đó là những vấn đề có liên quan đến lịch sử. Mà tâm trí th́ chưa hẳn là lịch sử cho nên tôi rất ngại khi trả lời cuộc phỏng vấn nầy. Là một người ham thích nghiên cứu lịch sử, tôi biết rất rơ chân lư :“ Nói cũng như viết một điều ǵ về quá khứ mà không thực th́ chẳng khác nào gởi vào tương lai một món nợ mà tác giả của nó không c̣n cơ hội để trả”. Cho nên tôi rất mong được độc giả chỉ giáo cho những ǵ tôi nói chưa đúng để tôi có thể “trả” ngay trong kiếp người nầy. Và, tôi cũng xin các vị lănh đạo của tôi trải qua các thời kỳ và bạn bè, đồng đội, đồng chí của tôi đại xá cho về những thiếu sót do bụi thời gian đă làm mờ trong trí nhớ của tôi. Xin đa tạ !

 

    Dương Minh Long .- Xin cám ơn những lời tâm huyết của ông đă giúp thực hiện cuộc chuyện tṛ này. Cám ơn !

 

Dương Minh Long thực hiện



<Go Back>
Printer Friendly Page Send this Story to a Friend